Viêm xoang cấp có mủ là tình trạng niêm mạc các xoang bị viêm, phù nề và xuất hiện dịch tiết đặc hoặc mủ do nhiễm trùng. Người bệnh thường có các biểu hiện như nghẹt mũi, chảy dịch mũi đặc màu vàng hoặc xanh, đau hoặc nặng vùng mặt, đau đầu, giảm khả năng ngửi và đôi khi kèm sốt.
Khi xuất hiện dịch mủ kéo dài cùng các triệu chứng viêm xoang rõ rệt, người bệnh nên được bác sĩ Tai Mũi Họng thăm khám để xác định nguyên nhân và mức độ bệnh. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng sinh nếu nghi ngờ nhiễm khuẩn, kết hợp với các thuốc giúp giảm đau, giảm nghẹt mũi và hỗ trợ dẫn lưu dịch xoang.
Viêm xoang cấp có mủ thường được điều trị bằng thuốc gì?
Phác đồ điều trị không giống nhau ở tất cả bệnh nhân. Việc lựa chọn thuốc phụ thuộc vào mức độ viêm, thời gian xuất hiện triệu chứng, nguyên nhân nghi ngờ, tiền sử dị ứng thuốc và tình trạng sức khỏe của từng người.
1. Thuốc kháng sinh
Nếu bác sĩ xác định hoặc nghi ngờ viêm xoang cấp do vi khuẩn, kháng sinh có thể được sử dụng để kiểm soát tình trạng nhiễm trùng.
Một số kháng sinh thường được bác sĩ cân nhắc trong điều trị viêm xoang cấp do vi khuẩn thuộc nhóm amoxicillin hoặc amoxicillin kết hợp clavulanate. Trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể lựa chọn thuốc khác dựa trên tiền sử dị ứng, yếu tố nguy cơ và đáp ứng điều trị.
Thời gian sử dụng thuốc cần tuân thủ đúng đơn kê. Không nên tự mua kháng sinh dựa vào màu sắc của dịch mũi hoặc tự kéo dài thời gian uống thuốc khi các triệu chứng chưa hết hoàn toàn.
Đặc biệt, người bệnh không nên tự ý ngừng kháng sinh ngay khi cảm thấy đỡ nếu chưa hoàn thành liệu trình mà bác sĩ đã chỉ định.
2. Thuốc giảm đau, hạ sốt
Viêm xoang cấp có thể gây đau đầu, đau hoặc căng tức vùng trán, má, quanh mắt và có thể kèm sốt.
Một số thuốc giảm đau, hạ sốt thông dụng như paracetamol hoặc ibuprofen có thể được sử dụng trong những trường hợp phù hợp nhằm giảm đau và hạ sốt.
Tuy nhiên, không phải thuốc nào cũng thích hợp với mọi người. Người có bệnh lý nền, đang sử dụng các thuốc khác hoặc có chống chỉ định với một trong những thuốc này cần hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.
3. Thuốc xịt hoặc nhỏ mũi giúp giảm nghẹt
Khi niêm mạc mũi bị phù nề, người bệnh có thể cảm thấy nghẹt mũi, khó thở bằng đường mũi và khó thoát dịch xoang.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc xịt mũi có tác dụng làm co mạch để giảm tình trạng sung huyết và giúp mũi thông thoáng hơn.
Nhóm thuốc này chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn theo hướng dẫn. Việc lạm dụng hoặc sử dụng kéo dài có thể khiến tình trạng nghẹt mũi trở nên dai dẳng hơn do hiện tượng sung huyết hồi ứng.
4. Thuốc điều trị dị ứng
Nếu người bệnh đồng thời có viêm mũi dị ứng hoặc các biểu hiện dị ứng như hắt hơi nhiều, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc chống dị ứng trong phác đồ điều trị.
Mục đích là kiểm soát yếu tố dị ứng và giảm tình trạng phù nề niêm mạc mũi. Tuy nhiên, thuốc kháng histamin không phải là thuốc điều trị nguyên nhân nhiễm khuẩn và không thể thay thế kháng sinh khi kháng sinh thực sự được bác sĩ chỉ định.
5. Rửa mũi bằng dung dịch nước muối
Vệ sinh mũi bằng dung dịch nước muối phù hợp có thể giúp làm sạch dịch tiết, chất nhầy và các tác nhân kích thích trong hốc mũi, đồng thời hỗ trợ quá trình dẫn lưu dịch xoang.
Người bệnh có thể thực hiện rửa mũi theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế. Khi rửa mũi, cần sử dụng dung dịch và dụng cụ bảo đảm vệ sinh, thực hiện đúng kỹ thuật để hạn chế nguy cơ gây tổn thương hoặc nhiễm khuẩn thêm.
Viêm xoang có mủ có cần uống kháng sinh không?
Không phải cứ thấy dịch mũi màu vàng hoặc xanh là chắc chắn phải uống kháng sinh. Màu sắc của dịch mũi không đủ để xác định một trường hợp có nhiễm khuẩn cần điều trị bằng kháng sinh hay không.
Bác sĩ sẽ dựa trên nhiều yếu tố như thời gian diễn biến bệnh, mức độ và kiểu triệu chứng, tình trạng toàn thân, tiền sử bệnh cũng như kết quả thăm khám để đưa ra hướng điều trị.
Vì vậy, người bệnh không nên tự mua kháng sinh chỉ vì thấy mũi có mủ. Việc sử dụng thuốc không phù hợp có thể gây tác dụng phụ và góp phần làm gia tăng tình trạng vi khuẩn kháng thuốc.
Có thể tự điều trị viêm xoang có mủ tại nhà không?
Trong trường hợp triệu chứng nhẹ, người bệnh có thể thực hiện một số biện pháp chăm sóc hỗ trợ như:
- Uống đủ nước để hạn chế tình trạng dịch tiết trở nên quá đặc.
- Nghỉ ngơi đầy đủ.
- Rửa mũi đúng cách bằng dung dịch nước muối phù hợp.
- Giữ môi trường sống sạch sẽ, hạn chế khói thuốc và các chất kích thích đường hô hấp.
- Có thể sử dụng thuốc giảm đau, hạ sốt phù hợp nếu cần và không có chống chỉ định.
- Sử dụng thuốc xịt mũi hoặc các thuốc khác theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.
Tuy nhiên, chăm sóc tại nhà chỉ có tác dụng hỗ trợ. Nếu có dấu hiệu nhiễm trùng nặng hoặc triệu chứng kéo dài, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Người bệnh nên đi khám Tai Mũi Họng nếu các triệu chứng không cải thiện, ngày càng nặng hoặc xuất hiện những biểu hiện bất thường.
Đặc biệt, cần được khám sớm khi có:
- Sốt cao hoặc sốt kéo dài.
- Đau nhức vùng mặt nhiều hoặc đau tăng dần.
- Sưng, đỏ quanh mắt.
- Đau mắt hoặc thay đổi thị lực.
- Đau đầu dữ dội, bất thường.
- Nôn ói, cứng cổ hoặc tình trạng toàn thân xấu đi.
- Dịch mũi có mủ kéo dài.
- Các triệu chứng tái diễn nhiều lần hoặc không đáp ứng với điều trị.
Những biểu hiện bất thường quanh mắt, thị lực hoặc thần kinh cần được đánh giá y tế sớm vì nhiễm trùng xoang trong một số trường hợp có thể lan sang các vùng lân cận.
Những sai lầm cần tránh khi điều trị viêm xoang có mủ
Một trong những sai lầm phổ biến là tự mua kháng sinh khi chưa được chẩn đoán. Ngoài ra, người bệnh cũng không nên tự tăng liều, đổi thuốc hoặc sử dụng lại đơn thuốc cũ.
Không nên dừng kháng sinh tùy ý chỉ vì triệu chứng đã giảm nếu bác sĩ vẫn yêu cầu tiếp tục điều trị. Ngược lại, cũng không nên tự kéo dài thời gian uống thuốc khi chưa được đánh giá lại.
Đối với thuốc xịt mũi co mạch, việc sử dụng quá lâu có thể khiến nghẹt mũi trở nên nghiêm trọng hơn. Vì vậy, cần dùng đúng loại thuốc, đúng liều và đúng thời gian được hướng dẫn.
Viêm xoang cấp có mủ có nguy hiểm không?
Phần lớn trường hợp viêm xoang cấp có thể được kiểm soát khi được đánh giá và điều trị phù hợp. Tuy nhiên, nếu nhiễm trùng tiến triển hoặc không được điều trị đúng cách, tình trạng viêm có thể lan sang các cấu trúc lân cận.
Đặc biệt, các xoang nằm gần mắt và não nên những trường hợp có triệu chứng bất thường như sưng quanh mắt, đau mắt, thay đổi thị lực, đau đầu dữ dội hoặc tình trạng toàn thân xấu đi cần được khám ngay.
Kết luận
Viêm xoang cấp có mủ không nên được điều trị bằng cách tự ý mua kháng sinh. Tùy nguyên nhân và mức độ bệnh, bác sĩ có thể kết hợp thuốc điều trị nhiễm khuẩn với thuốc giảm đau, thuốc hỗ trợ giảm nghẹt mũi, thuốc kiểm soát dị ứng và vệ sinh mũi bằng dung dịch nước muối.
Điều quan trọng là sử dụng thuốc đúng chỉ định, không tự ý thay đổi liều hoặc ngừng thuốc và theo dõi diễn biến triệu chứng. Khi bệnh kéo dài, tái phát hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám và điều trị phù hợp.
